Sự Kiện Nổ Siêu Tân Tinh Của Ngôi Sao Betelgeuse: Những Điều Cần Biết

Tưởng tượng bạn đang đứng dưới bầu trời đầy sao và bỗng nhiên, một trong những ngôi sao sáng nhất bắt đầu phát ra ánh sáng rực rỡ, thu hút sự chú ý của toàn bộ nhân loại. Đó chính là tương lai có thể xảy ra với ngôi sao Betelgeuse, một ngôi sao đỏ khổng lồ đang trong giai đoạn cuối cùng của vòng đời.

Hai năm trước, các nhà khoa học thuộc NASA đã ghi nhận hiện tượng ngôi sao này bị mờ, có thể là dấu hiệu của một vụ nổ siêu tân tinh sắp diễn ra. Bằng cách sử dụng Kính Viễn vọng Không gian Hubble, họ đã tiếp cận và phân tích sự kiện này, mở ra cơ hội chứng kiến sự biến đổi vĩ đại của một ngôi sao.

Với sự hợp tác của những nhà nghiên cứu tại Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard và Smithsonian, những dữ liệu cho thấy chỉ một phần bề mặt của Betelgeuse đã nổ, phóng ra một lượng lớn vật chất vào không gian. Dù một vụ nổ siêu tân tinh có thể đã xảy ra trong quá khứ, nhưng nó vẫn chưa thể quan sát được từ Trái đất.

Vào năm 2019, sự kiện ngôi sao Betelgeuse bị che khuất được gọi là “vụ phóng khối lượng bề mặt” (SME), một hiện tượng tương tự như các cơn Bão Mặt Trời, khi mà ngôi sao phóng vật chất vào không gian. Thú vị hơn, vụ nổ trên Betelgeuse ước tính lớn gấp khoảng 400 tỷ lần so với một cơn phun trào khối lượng bề mặt trung bình.

Hình ảnh ngôi sao Betelgeuse phát nổ một phần bề mặt, được chụp bởi Kính Viễn vọng Không gian Hubble. (Ảnh: NASA).

Bà Andrea Dupree, một nhà thiên văn học thuộc Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard và Smithsonian, cho biết: “Chưa bao giờ chúng tôi chứng kiến một vụ phóng vật chất lớn như thế trên bề mặt của một ngôi sao. Rõ ràng có điều gì đó đang diễn ra mà chúng tôi vẫn chưa thể nắm bắt hoàn toàn.”

Ngoài ra, do ngôi sao này đang ở giai đoạn cuối, đường kính của nó đã mở rộng một cách đáng kinh ngạc, ước tính khoảng một tỷ dặm. Nếu Betelgeuse được đặt vào vị trí của Mặt Trời, nó sẽ tràn ra ngoài quỹ đạo của Mộc tinh, tạo nên một cảnh tượng hùng vĩ.

Các nhà khoa học cho biết ngôi sao siêu sáng như Betelgeuse có tuổi thọ ngắn, chỉ khoảng 10 triệu năm, trong khi Mặt Trời đang ở giai đoạn trung niên với 5 tỷ năm. Họ dự đoán rằng một vụ nổ siêu tân tinh có thể xảy ra trong khoảng 100.000 năm tới.

Ảnh chụp sao Betelgeuse năm 2019 từ kính thiên văn Hubble. (Ảnh: NASA).

Các quan sát cho thấy rằng trong những năm 2019 và 2020, Betelgeuse đã trở thành một trong 10 ngôi sao sáng nhất bầu trời trái đất. Sự thay đổi ánh sáng của nó khiến các nhà thiên văn học nghi ngờ rằng đây có thể là tiền thân của một vụ nổ siêu tân tinh.

Bằng chứng cho sự kiện này đã được công bố, và nếu Betelgeuse nổ tung hoàn toàn, ánh sáng từ vụ nổ sẽ có thể quan sát rõ ràng ngay cả trong ban ngày từ Trái đất. Điều này sẽ là một trong những sự kiện thiên văn đáng chú ý nhất trong lịch sử.

Bao lâu rồi, lần nổ sao gần nhất trong Ngân Hà được ghi nhận là vào năm 1604, khi ngôi sao SN 1604 phát nổ và tỏa sáng trong khoảng 3 tuần. Với khoảng cách gần như gấp 10 lần so với vụ nổ của Betelgeuse, hiện tượng này để lại một ấn tượng sâu sắc trong tâm trí các nhà thiên văn học.