Khám Phá 8 Dòng Họ Lớn Nhất Trung Quốc Thời Thượng Cổ

Trong lịch sử Trung Quốc, họ cổ đại đã phát triển từ mô hình xã hội mẫu hệ, nơi trẻ em chỉ biết mẹ mà không biết cha. Nhờ đó, những người mang một họ đồng nghĩa với việc có mối liên hệ huyết thống từ tổ tiên chung. Theo ghi chép, hiện nay hầu hết các họ tại Trung Quốc đều bắt nguồn từ tám dòng họ lớn.

Họ Cơ

Họ Cơ được cho là có nguồn gốc từ một vị hoàng đế cổ đại. Theo truyền thuyết, vị hoàng đế này được sinh ra ở vùng đất bên bờ sông “Cơ”, và từ đó hình thành nên họ này. Trong thời kỳ đầu của triều đại Tây Chu, một sự phân chia quy mô lớn đã diễn ra giữa các quốc gia chư hầu, trong đó có 53 thành viên thuộc gia tộc Cơ. Tuy nhiên, qua thời gian, con cháu của những gia tộc này đã không còn giữ họ Cơ mà thay vào đó là tên đất được phân phong hoặc tên tổ phụ. Đến thời Đường Huyền Tông của triều Đường, họ Cơ đã bắt đầu chuyển đổi thành họ Chu nhằm tránh việc trùng tên với hoàng đế Lí Long Cơ (cùng âm nhưng khác chữ).

Ngày nay, họ Cơ đã phát triển thành nhiều họ khác nhau như: Chu, Ngô, Trịnh, Lỗ, Ngụy, Dương, Thái, Hàn, Hoắc, Quản, Mao, Tào, Vệ, Tất, Tưởng…

Họ Khương

Họ Khương có nguồn gốc từ Viêm Đế – một trong các nhân vật thần thoại nổi tiếng trong văn hóa Trung Quốc. Theo truyền thuyết, Viêm Đế được sinh ra bên dòng Khương Thủy, điểm xuất phát của họ Khương. Vào giai đoạn đầu của triều đại nhà Chu, Khương Tử Nha, được biết đến là một nhân vật quan trọng đã lập ra nước Tề. Tuy nhiên, trong thời kỳ Chiến Quốc, họ Khương đã bị Điền thị tiêu diệt, dẫn đến sự phân tán của con cháu, người thì lấy tên quốc gia làm họ, người thì vẫn giữ họ Khương.

Có khoảng 102 họ được phát sinh từ họ Khương, trong đó bao gồm 64 họ đơn như Lã, Hứa, Tạ, Kỷ, Khâu, Lô… và 38 họ kép như Thuần Vu, Đông Quách, Cao Đường, Tử Nhã, Ung Môn, Công Ngưu…

Họ Tự

Truyền thuyết về nguồn gốc họ Tự khá bí ẩn. Theo đó, mẹ của Hạ Vũ đã nuốt một hạt đậu và sinh ra ông. Cha của Hạ Vũ, một nhân vật quan trọng tên Cổn, được vua Nghiêu phong vương ở vùng đất Tung Sơn. Những người con cháu sau này đã lấy tên đất phong mà đặt họ, chẳng hạn như Thẩm, Tự, Nhục, Hoàng…

Họ Tự còn tiếp tục phát triển thành các họ khác như: Đậu, Nhất Lộc, Đậu Lăng, Độc, Hạ Hầu, Hầu, Kỷ, Đền, Lâu, Lưu, Cái, Ung Khâu, Úc Ly, Tôn, Ba…

Họ Doanh

Họ Doanh có từ thời vua Nghiêu vua Thuấn.

Họ Doanh được ghi chép từ thời vua Nghiêu và vua Thuấn. Trong “Sử ký” của Tư Mã Thiên, có viết về cháu gái của Đế Chuyên húc – Nữ Tu, người đã làm nghề dệt vải. Bà nuốt phải một quả trứng của chim én và đã sinh ra Bá Nghiệp (còn gọi là Cao Dao). Bá Nghiệp sau đó đã thành hôn với con gái một bộ tộc và sinh ra con là Đại Phí, còn được gọi là Bá Ích. Ông đã đi theo Hạ Vũ tham gia quản lý thủy lợi và rất được tin dùng vào thời vua nước Hữu Ngu, từ đó, họ Doanh được hình thành. Từ đây, họ Doanh đã phát triển và có nhiều nhánh.

Họ Doanh đã phát triển thành 14 họ khác nhau, trong đó có nhiều họ phổ biến ngày nay như: Liêm, Từ, Giang, Tần, Triệu, Lương, Mã, Cát, Cốc, Mậu, Trung, Phí, Cù…

Họ Quy

Họ Quy có nguồn gốc từ họ Ngu, được phân phong bởi các hậu duệ của bộ lạc Cao Tân. Theo truyền thuyết, khi Thuấn còn là thường dân, ông đã bộc lộ tài năng và đức hạnh. Thủ lĩnh bộ lạc lúc đó, vua Nghiêu, rất tán thưởng, đã gả hai con gái cho ông. Sau đó, Đế Thuấn di cư gần bờ sông Quy (nay là sông Amu Darya) và lấy thêm họ Quy. Đến thời hậu bối của ông, vẫn có một số con cháu giữ họ Quy.

Họ Quy đã phát triển thành một số họ lớn ở Trung Quốc hiện đại như: Tiết, Trần, Hồ, Viên, Điền, Tề, Vương, Tôn…

Họ Cật

Họ Cật ra đời từ thời Hiên Viên hoàng đế trong truyền thuyết, là một họ được hoàng đế ban cho. Người đầu tiên được phong họ này là Bá Thúc, một trong 25 hoàng tử của vua. Theo ghi chép trong cuốn “Quốc ngữ”, có 25 con trai của hoàng đế, và 14 trong số đó được ban họ, trong đó có 12 họ được ghi nhận là Cơ, Tây, Kì, Kỉ, Đằng, Châm, Nhiệm, Tuân, Hi, Cật, Huyên, Y…

Họ Cật đã phát triển thành nhiều họ khác ở Trung Quốc như: Cát, Ung, Yến, Ngạc, Mật, Tu, Khám, Nghiêm, Quang, Dương, Khổng, Doãn, Thái, Lỗ, Duẫn, Đoạn, Đôn, Bức, Chất, Tuy…

Họ Nhậm

Theo cuốn “Tả thị xuân thu”, họ Nhậm là hậu duệ của họ Hi, có thể xem như là con cháu của vua trong các truyền thuyết Trung Quốc.

Ngày nay, họ Nhậm phát triển thành nhiều dòng họ khác như: Nhâm, Hề, Kê, Tiết, Thư, Trọng, Tổ, Tạ, Xạ, Chung, Tu, Chương, Lã, Tất, Lạc…

Họ Diêu

Họ Diêu có nguồn gốc từ thời vua Ngu Thuấn, một trong ngũ đế thượng cổ của Trung Quốc. Theo cuốn “Thông chí – Thị tộc lược”: Họ Diêu cũng là họ của vua Thuấn, được đặt tên theo gò đất nơi ông sinh ra. Con cháu của ông đã theo đó mà lấy họ như một phần di sản văn hóa. Ngày nay, họ Diêu chính yếu phân bố ở các khu vực như Triết Giang, An Huy, Quảng Đông và Giang Tô.