Bí Ẩn Về Nhà Thờ Đá Lalibela: Kiệt Tác Của Nghệ Thuật Kiến Trúc Ethiopia

Vẫn còn nhiều điều bí ẩn xung quanh kỹ thuật xây dựng ngôi nhà thờ đá nguyên khối từ cách đây 800 năm.

Nằm ở vùng Amhara của Ethiopia, cách thủ đô Addis Ababa khoảng 600km về phía bắc, Lalibela là một thị trấn nổi tiếng với độ cao 2.500 m so với mực nước biển, nơi được công nhận là Di sản Thế giới với 11 nhà thờ chạm khắc từ đá nguyên khối.

Được xây dựng dưới triều đại Zagwe, Khu phức hợp nhà thờ này bắt nguồn từ mong muốn của vua Lalibela (1181 – 1221) là tạo ra một “Jerusalem mới” cho người dân Ethiopia. Tên gọi và hình dáng của những nhà thờ ở đây gợi nhớ đến các công trình ở Jerusalem như nhà thờ Golgotha và Lăng mộ của Adam. Ngày nay, các tín đồ đã đục đẽo những khối đá núi lửa màu đỏ để hình thành 13 nhà thờ tráng lệ vào thế kỷ XIII.

Kiến trúc độc đáo của những ngôi nhà thờ trong lòng đá ở Lalibela là biểu tượng cho sự đa dạng văn hóa của Ethiopia, một đất nước với nhiều truyền thống phong phú và độc đáo.

Nhà thờ đá Lalibela về hoàng hôn.

Vách đá đã úa màu theo thời gian.

Dù các nhà khảo cổ đã tìm ra nhiều thông tin về lịch sử khu phức hợp, vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được trả lời, đặc biệt là về cách thức xây dựng. Làm thế nào mà những người Ethiopia cổ đại có thể tạo ra công trình phức tạp này chỉ với những công cụ và kỹ thuật hạn chế thời bấy giờ?

Các nhà thờ trong khu phức hợp được chia thành hai nhóm chính: nhóm phía bắc với 6 nhà thờ và nhóm phía nam với 4 nhà thờ. Nhà thờ còn lại, Bet Giorgis hay St. George, nằm tách biệt với hai nhóm chính.

Mỗi ngôi nhà thờ được kết nối thông qua một mạng lưới đường hầm và lối đi, với từng thiết kế và bố trí độc đáo. Tất cả đều thể hiện kiến trúc cắt đá ấn tượng với mặt tiền, cột và cổng vòm phức tạp. Nội thất cũng không kém phần nổi bật với những tác phẩm chạm khắc tinh xảo, tranh bích họa và các đồ tạo tác tôn giáo.

Khu phức hợp nhà thờ đá ở Lalibela được coi là một trong những cấu trúc nguyên khối lớn nhất trên thế giới. Ngôi nhà thờ lớn nhất, Bet Medhane Alem, có chiều cao 10 m, chiều dài 33 m và chiều rộng 22 m, mang ý nghĩa “ngôi nhà của Đấng Cứu Rỗi thế giới”.

Khi đến thăm thị trấn này, du khách sẽ được chiêm ngưỡng 11 nhà thờ cổ vĩ đại. Những công trình sáng tạo này đã biến Lalibela thành một địa điểm hành hương quan trọng cho các tín đồ Cơ đốc giáo chính thống Ethiopia.

Mặc dù con đường đến đây gian khó, nhiều người vẫn tìm tới để chứng kiến vẻ đẹp hùng vĩ của các cấu trúc, cảm nhận sự linh thiêng khi chạm vào những bức tường đá lâu đời và lặng lẽ cầu nguyện cho bản thân cùng gia đình được ban phước.

Có rất nhiều truyền thuyết xung quanh việc xây dựng nhà thờ đá này. Một trong những câu chuyện kể rằng, ban ngày, con người làm việc, còn ban đêm, các thiên thần sẽ hỗ trợ họ đẩy nhanh tiến độ.

Nhà thờ đá nhìn từ trên xuống.

Thánh George được cho là người giám sát công việc của các thiên thần. Truyền thuyết cho rằng quá trình xây dựng kéo dài 24 năm, nhưng nhiều nhà khảo cổ cho rằng điều này khó khả thi. Ngay cả trong ngày nay, việc sử dụng thiết bị hiện đại để thực hiện công trình này cũng là một thách thức lớn. Hơn nữa, có nhiều điểm đáng ngờ về việc xây dựng khu phức hợp: lẽ ra phải có một khối lượng lớn đất và đá bị loại bỏ từ xung quanh và bên trong, nhưng chúng lại không được tìm thấy ở đâu.

Các họa tiết tranh vẽ phía trong nhà thờ.

Khách hành hương từ các nơi khác đến cầu nguyện đông đúc.

Nhà thờ Thánh George được xây dựng dưới hình chữ thập với những ô cửa sổ điêu khắc tinh xảo và một hệ thống phức tạp bao gồm cống rãnh thoát nước, đường hầm và các lối đi ngầm. Khi ánh sáng mặt trời dần tắt, nhà thờ hiện lên với những sắc thái màu hồng, vàng và xanh rêu trước khi bóng tối bao trùm.

Nhờ kiến trúc đặc sắc và sự ảnh hưởng của Kitô giáo, ngôi nhà thờ này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 1978. Năm năm trước, UNESCO đã quyết định lắp đặt các tấm phủ để bảo vệ một phần của công trình.

Khu phức hợp nhà thờ đá Lalibela đã được quản lý bởi cả Giáo hội và chính quyền Ethiopia trong nhiều thế kỷ, nơi đây cũng là mái nhà của một cộng đồng linh mục và tu sĩ, điều này đã thu hút một lượng lớn khách hành hương đến cử hành các ngày lễ lớn theo lịch Thiên Chúa giáo của người Ethiopia.