Khám Phá Tín Hiệu Cuộc Sống Từ Dấu Ấn Methane Trên Sao Hỏa

Methane đã được phát hiện trên sao Hỏa, mở ra những nghi vấn mới về khả năng sự sống ngoài hành tinh.

Nghiên cứu gần đây đã được công bố trên tạp chí Journal of Geophysical Research: Planets, đã chỉ ra rằng robot Curiosity của NASA đang phát hiện ra dấu vết của khí methane (CH₄) từ khu vực Gale Crater trên sao Hỏa một cách bất ngờ.

Cảnh quan Gale Crater mà robot Curiosity đang khảo sát – (Ảnh đồ họa: SCITECH DAILY).

Curiosity, với hình dáng gợi nhớ đến nhân vật Wall-E, đã bắt đầu nhiệm vụ trên sao Hỏa từ tháng 8 năm 2012, với hy vọng tìm kiếm dấu hiệu của sự sống.

Robot này rất đặc biệt, vì là thiết bị đầu tiên chứng minh sự tồn tại của các “khối xây dựng sự sống” trên hành tinh đỏ. Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu sau đó lại chỉ ra rằng sao Hỏa đã không còn sự sống hiện tại và NASA chủ yếu tìm kiếm các dấu vết của sự sống cổ đại.

Điều thú vị là, khi thử nghiệm các mẫu từ Gale Crater – một hố va chạm cổ, phòng thí nghiệm di động SAM bên trong Curiosity liên tục phát hiện methane đang thoát ra, khiến các nhà khoa học không khỏi nghi ngờ.

Robot Curiosity – (Ảnh: NASA).

Trái Đất là nơi sản sinh ra phần lớn methane từ các sinh vật sống, vì vậy khí này lâu nay được xem là chỉ báo tiềm năng của sự sống, và các nhà sinh học vũ trụ vẫn đang tìm kiếm trong quang phổ của các hành tinh khác.

Tuy nhiên, tại Gale Crater hay bất kỳ địa điểm nào khác trên sao Hỏa, chưa có thiết bị nào ghi nhận sự hiện diện của bất kỳ sinh vật sống nào. Điều này đã khiến NASA không thể dự đoán sự xuất hiện của methane ở đây.

“Đây là một câu chuyện với nhiều điều bất ngờ”, nhà khoa học Ashwin Vasavada thuộc nhóm vận hành Curiosity tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA chia sẻ.

Sau khi hợp tác với các nhà nghiên cứu từ Trung tâm Chuyến bay không gian Goddard của NASA, họ đã lập nên các mô hình mới, chỉ ra rằng nguồn methane bất thường có thể bắt nguồn từ các quá trình địa chất liên quan đến nước và đá nằm sâu dưới mặt đất.

Khí methane có khả năng bị phong bế trong lớp muối đông cứng hình thành trong lớp regolith của sao Hỏa, được cấu tạo từ đá và bụi mịn. Khi nhiệt độ tăng lên vào mùa ấm hoặc vào thời gian trong ngày ấm hơn, lớp muối này có thể suy yếu, cho phép methane thoát ra.

Hơn nữa, khí cũng có thể bị ép ra từng đợt do các tác động mạnh lên mặt đất – chẳng hạn như từ những bánh xe của robot Curiosity, có kích thước tương đương một chiếc SUV.

Mặc dù vậy, tại miệng hố va chạm khác gọi là Jezero Crater, nơi con robot Perseverance của NASA đang hoạt động, lại không ghi nhận bất kỳ dấu hiệu nào của methane theo cách tương tự.

Phát hiện này gợi ý rằng môi trường ở hai khu vực này có sự khác biệt rõ ràng. Cách thức methane xuất hiện và bị chôn vùi trong lớp “đất” trên sao Hỏa vẫn là một điều thú vị cần tiếp tục khám phá. Bởi lẽ, điều này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về môi trường sao Hỏa trong quá khứ, đồng thời tiến đến gần hơn với bằng chứng cho sự sống ngoài hành tinh tiềm năng – dù là sinh vật đã tuyệt chủng.