Khám Phá Bí Ẩn Đĩa Sabu 5.000 Năm Tuổi Tại Ai Cập

Hoàng tử Sabu sống cách đây khoảng 3.000 năm trước Công nguyên, nhưng chiếc đĩa này lại có nguồn gốc từ thời kỳ đầu của văn minh Ai Cập, điều này khiến nó trở thành một trong những cổ vật lâu đời nhất mà chúng ta biết đến.

Chiếc đĩa bí ẩn này thường được gọi là “Đĩa Sabu”.

Đĩa Sabu với ba thùy cong hội tụ tại một điểm giữa, không giống bất kỳ cổ vật nào khác ở Ai Cập, đã tạo ra không ít câu hỏi trong giới khảo cổ. Những nhà nghiên cứu đã suy đoán rằng, với sự hạn chế về công nghệ chế tác đá vào thời ấy, việc tạo ra một chiếc đĩa với chất lượng hoàn thiện cao như vậy là điều tương đối khó khăn.

Nhiều giả thuyết đã được đưa ra nhằm giải thích chức năng của chiếc đĩa này. Ban đầu, nó được coi là một loại đồ vật trang trí, bình hoa hoặc lư hương, nhưng không lâu sau đó, những ý kiến trái chiều đã xuất hiện, dẫn đến những cuộc tranh luận sôi nổi trong cộng đồng nghiên cứu.

Đĩa này có độ chính cao và được làm từ vật liệu mỏng manh như đá phiến là một điều không tưởng.

Phát hiện vào ngày 10/1/1936 bởi nhà khảo cổ học Walter B. Emery, chiếc đĩa này có hình tròn, đường kính khoảng 610 mm và chiều cao 106 mm. Nó được chế tác từ chất liệu đá Schist, một loại đá bột kết biến chất, dễ gia công hơn nhiều so với các loại đá khác.

Mặc dù vậy, sự hoàn thiện trong chế tác cho thấy bàn tay khéo léo của một thợ thủ công tài ba. Trong lịch sử, có nhiều ví dụ cho thấy đá Schist được ưa chuộng trong việc tạo ra các bình chứa và vật phẩm khác có chạm khắc tinh xảo.

Đá metasiltstone là một loại đá bột kết biến chất, ít bị nứt trong quá trình chạm khắc hơn đá gốc. (Ảnh minh họa).

Bên cạnh những giả thuyết trên, có ý kiến cho rằng đây có thể là một công cụ trộn thực phẩm, như ngũ cốc với nước. Một số người cho rằng nó cũng có thể là thành phần của một hệ thống bơm nước cổ đại.

Adam Henessy đã chỉ ra rằng thật khó để xác định chắc chắn vai trò của chiếc đĩa này, mặc dù nó có thể được sử dụng giữ nước hoặc trộn các thành phần trong suốt thời gian dài.

Nhiều nhà nghiên cứu đã nhấn mạnh điểm tương đồng giữa đĩa Sabu và các bộ phận hiện đại của máy bơm nước, như những cánh quạt máy bơm hiện nay.

Đĩa Sabu có nét tương đồng với cánh quạt máy bơm hiện đại.

Một nhà sử học nghiệp dư đã tạo ra một bản sao của đĩa Sabu từ công nghệ in 3D nhằm chứng minh lý thuyết rằng đĩa này có thể là một công cụ tiên tiến trong việc bơm nước.

Nếu như chiếc đĩa này được đặt trong một hệ thống vỏ và hoạt động ở tốc độ cao, thì hiệu suất bơm nước sẽ rất cao. Bên cạnh đó, nếu nó quay mà không có vỏ, đĩa cũng tạo ra dòng xoáy rất mạnh.

Các thí nghiệm này gợi ý rằng ba thùy cong của đĩa Sabu có thể đã phục vụ một mục đích cụ thể, nhưng mối liên hệ với nước vẫn chưa được làm rõ.

Một số người cho rằng hình dạng đặc biệt không chỉ đơn thuần là để bơm nước mà có thể liên quan đến những công nghệ tiên tiến hơn.

Mô tả về đĩa Sabu chỉ xuất hiện trong một bức phù điêu từ năm 1500 trước Công nguyên.

Giới nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng mô tả về chiếc đĩa chỉ xuất hiện trong một bức phù điêu từ năm 1500 trước Công nguyên, vào khoảng thời gian diễn ra cuộc xâm lược của người Hyksos.

Thời kỳ này đánh dấu sự phát triển lớn của nền văn minh Ai Cập, nhưng với vật liệu đá phiến, chiếc đĩa Sabu có thể không đủ sức mạnh để chịu đựng áp lực như một bánh xe. Vì vậy, khả năng nó trở thành một bánh xe là điều không thể.

Có giả thuyết cho rằng, đĩa Sabu có thể được sử dụng trong sản xuất bia.

Gần đây, nhà khảo cổ học Akio Kato đã đưa ra một giả thuyết rằng đĩa Sabu có thể được dùng trong sản xuất bia. Đây có thể là công cụ để trộn ngũ cốc và nước nóng nhằm tạo nên hỗn hợp đồng nhất.

Kato đã chỉ ra một số lý do hỗ trợ ý kiến này. Đầu tiên, các đồ vật được tìm thấy trong phòng chôn cất của Hoàng tử Sabu đều liên quan đến thực phẩm cho thế giới bên kia, trong đó có bình chứa ngũ cốc.

Việc đề xuất rằng chiếc đĩa Sabu là thiết bị sản xuất bia là hoàn toàn hợp lý, vì thứ này đã trở thành thực phẩm quan trọng không kém gì bánh mì đối với người Ai Cập cổ đại.

Đĩa Sabu có thể di chuyển lên xuống nhẹ nhàng khi cho vào nước.

Thứ hai, màu xám của đĩa giúp phân biệt rõ với những vỏ màu nâu được sử dụng thời kỳ đó. Nếu đĩa được làm từ kim loại như đồng, nó sẽ có màu nâu và khó khăn trong việc kiểm tra chất lượng.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng ba thùy của đĩa cho phép trộn đều ngũ cốc mà không tạo ra bong bóng, giúp quá trình trộn diễn ra hiệu quả hơn.

Các nhà khoa học cũng nhận thấy rằng đĩa Sabu có thể dễ dàng di chuyển lên xuống khi ở trong nước, chỉ cần một lực nhỏ đã có thể tạo ra dòng nước, từ đó làm cho đĩa có sự chuyển động.

Có thể chiếc đĩa đã được dùng trong những bể bia lớn, thuộc về một nhà máy bia cổ đại tại khu chôn cất Hoàng gia Abydos, có lịch sử khoảng 3.000 năm trước Công nguyên.