Khám Phá Hiện Tượng Ảo Thị Xoay Tít: Điều Gì Đang Xảy Ra?

Ảo thị xoay tít là hiện tượng mà mỗi người khi quan sát có thể cảm nhận được những sắc độ màu khác nhau, và cho đến nay, vẫn chưa có lời giải thích rõ ràng cho điều này.

Khi bạn tập trung vào bánh xe màu đen trắng đang xoay, có thể sẽ thấy xuất hiện một màu nào đó. Điều thú vị là, mỗi người sẽ mô tả màu sắc khác nhau, trong khi một số người thậm chí không thấy gì cả.

Có người nói rằng họ nhìn thấy màu xanh lá, một số khác lại báo cáo thấy màu vàng, trong khi một vài người lại chọn màu đỏ. Sở dĩ cho hiện tượng này vẫn lấn cấn trong giới nghiên cứu khoa học suốt nhiều thập niên qua.

Bánh xe ảo thị được biết đến với tên gọi con quay Benham, được chế tạo bởi nhà sản xuất Mỹ Charles Benham vào năm 1895. Con quay này tạo ra ảo giác màu sắc qua các họa tiết đen và trắng thay đổi liên tục và nhanh chóng. Khi bánh xe xoay, các vòng cung màu sắc, được gọi là màu Fechner, xuất hiện ở những khu vực khác nhau trên bề mặt bánh xe.

Tốc độ quay càng nhanh, hiệu ứng màu sắc càng rõ ràng. Thậm chí, việc đảo ngược chiều quay cũng gây ra sự biến đổi về sắc độ màu mà người quan sát có thể cảm nhận.

Nhiều giả thuyết đã được đưa ra để giải thích tại sao mọi người lại thấy những màu sắc khác nhau; một trong số đó là do các cơ quan nhận thức trong mắt con người phản ứng với các màu đỏ, xanh lá và vàng theo những tốc độ khác nhau.

Võng mạc người có hai loại tế bào nhạy cảm với ánh sáng: tế bào hình nón và tế bào hình que. Tế bào hình nón đóng vai trò quan trọng trong việc nhận biết màu sắc và ánh sáng chói. Có ba loại tế bào hình nón, mỗi loại nhạy cảm với một bước sóng ánh sáng nhất định.

Các nghiên cứu từ Đại học Washington kết luận rằng những màu sắc khác nhau mà chúng ta nhìn thấy khi con quay Benham xoay nhanh có thể đến từ những thay đổi xảy ra ở võng mạc và các phần khác của hệ thống thị giác. Ví dụ, các đĩa đang xoay có thể kích hoạt các vùng khác nhau của võng mạc, hoặc các vùng đen trắng có thể kích thích các phần khác nhau của võng mạc. Phản ứng này có thể gây ra các thay đổi trong hệ thần kinh, dẫn đến một loạt màu sắc khác nhau mà người quan sát cảm nhận được.

Một giả thuyết khác lại cho rằng các tế bào hình nón ở võng mạc có thể kích hoạt và duy trì trạng thái khác nhau trong những khoảng thời gian khác nhau. Điều này có nghĩa là, khi bánh xe quay, các vùng màu trắng có thể kích thích cả ba loại tế bào hình nón và các vùng màu đen sẽ ngưng hoạt động, tạo ra sự mất cân bằng do thời gian phản ứng khác nhau của các loại tế bào hình nón và cuối cùng dẫn đến sự sinh ra các màu sắc khác nhau.

Dù các giả thuyết này chưa hoàn toàn lý giải được hiện tượng ảo thị kỳ lạ này, con quay Benham vẫn tiếp tục được nghiên cứu và có thể trở thành công cụ hữu ích trong việc chẩn đoán các bệnh lý về mắt.