Giả thuyết MH370: 5 kịch bản tranh cãi và những câu hỏi còn ngỏ

Vụ mất tích của chuyến bay MH370 vẫn là một trong những bí ẩn hàng không gây ám ảnh nhất của thế kỷ XXI. Máy bay rời sân bay Kuala Lumpur vào lúc 0h41 trên hành trình đến Bắc Kinh, chở theo 239 người, nhưng sau đó biến mất khỏi hệ thống theo dõi dân sự; liên lạc cuối cùng được ghi nhận vào khoảng 1h19 trên vùng Biển Đông. Dù chiến dịch tìm kiếm quy mô quốc tế được triển khai, chỉ một vài mảnh vỡ được cho là xuất phát từ chiếc Boeing 777 được phát hiện, và không có kết luận chính thức thỏa đáng nào về nguyên nhân vụ việc.

9 năm trôi qua, điều gì đã thực sự xảy ra với chiếc máy bay MH370?

Một bức tranh thực tế: những dữ kiện không thể phủ nhận

Trước khi xem xét các kịch bản, cần vẽ lại những điểm chắc chắn: MH370 cất cánh vào đêm 8/3/2014; trên khoang có 239 người; lần liên lạc cuối với kiểm soát không lưu được ghi nhận vào khoảng 1h19; sau đó máy bay biến khỏi màn hình radar dân sự. Nhiều quốc gia đã chung tay tìm kiếm, tốn kém hàng trăm triệu USD, nhưng kết quả chỉ là một số mảnh vỡ được cho là của MH370 và không có lời giải chính thức cho số phận toàn bộ máy bay cùng hành khách.

1. ‘Tam giác quỷ’ châu Á: một giải thích huyền thoại

Một trong những giả thuyết nhanh chóng lan truyền là MH370 đã bị cuốn vào một vùng bí ẩn giống như Tam giác quỷ Bermuda ở Đại Tây Dương. Lý luận này dựa trên truyền thuyết quanh các khu vực xảy ra tai nạn hàng không, và được một số người dùng mạng lan tỏa như một lời giải ngắn gọn cho sự biến mất không rõ lý do.

Điểm mạnh của giả thuyết ở chỗ nó dễ tiếp nhận và giải thích nhanh hiện tượng mất tích hoàn toàn. Tuy nhiên, đây là lý giải mang tính suy đoán, thiếu bằng chứng cụ thể kết nối vùng Biển Đông với những cơ chế gây ra sự biến mất theo kiểu huyền hoặc như trong truyền thuyết về Tam giác quỷ. Vì vậy, giả thuyết này được nhiều người xem là mang tính thuyết âm mưu hơn là kết luận khả tín.

Giả thuyết “Tam giác quỷ Bermuda” gây xôn xao cõi mạng.

2. Sự cố buồng lái: cháy, chập điện hoặc ngạt khí

Một kịch bản được nhiều người chuyên môn coi là hợp lý là sự cố kỹ thuật trong buồng lái: cháy, chập điện hoặc một sự cố gây ngạt khí khiến phi hành đoàn mất khả năng liên lạc. Phi công Chris Goodfellow gợi ý rằng đám cháy trong khoang lái có thể đã khiến tổ lái phải tập trung điều khiển máy bay chứ không thể phát tín hiệu khẩn cấp; trong tình huống phi công bất tỉnh hoặc mất ý thức vì khói hay khí độc, máy bay có thể tiếp tục bay theo chế độ tự động cho đến khi cạn nhiên liệu và rơi.

Giả thuyết này phù hợp với một số dữ kiện: mất liên lạc đột ngột, quỹ thời gian bay kéo dài so với lộ trình dự kiến, và việc chỉ tìm thấy rải rác mảnh vỡ sau đó. Tuy nhiên, nó vẫn thiếu bằng chứng cưỡng chế trực tiếp như dấu vết cháy hoặc bằng chứng vật chất rõ rệt trên những mảnh vỡ được thu thập để xác định chính xác nguồn gốc sự cố.

Một vài mảnh vỡ được cho là thuộc về chiếc MH370.

3. Người ngoài hành tinh: từ mạng xã hội đến khảo sát công chúng

Giả thuyết về can thiệp của thế lực ngoài Trái Đất đã xuất hiện trên các diễn đàn và mạng xã hội ngay từ những ngày đầu. Một khảo sát được nhắc tới cho thấy có một tỷ lệ nhỏ công chúng tin rằng người ngoài hành tinh liên quan đến MH370; đồng thời, những đoạn video và bản đồ bay trên mạng đã từng được dẫn chứng để chứng minh hiện tượng bất thường.

Một trường hợp được đưa ra là đoạn video do một người dùng YouTube chia sẻ, trong đó người ta lập luận có tín hiệu từ một vật thể chưa xác định. Tuy nhiên, những phân tích về clip đã chỉ ra rằng vật thể ấy thực chất là chuyến bay mang số 672 của một hãng khác. Như vậy, các lập luận bắt nguồn từ nguồn tin mạng xã hội cần thận trọng và trở thành minh họa cho cách tin đồn lan truyền hơn là bằng chứng khoa học.

Giả thuyết “người ngoài hành tinh” được đăng tải trên Reddit nhận được nhiều sự chú ý.

4. Hạ cánh bí mật tại căn cứ quân sự: Diego Garcia

Một số đồn đoán cho rằng MH370 không bị rơi mà đã được chuyển hướng để hạ cánh trên một đường băng biệt lập — câu chuyện hay được gắn với tên Diego Garcia, một hòn đảo có căn cứ quân sự ở Ấn Độ Dương. Luận điệu này còn gợi ý về âm mưu bắt cóc hành khách hoặc tàng trữ một vật phẩm quan trọng trên máy bay.

Ý tưởng hạ cánh bí mật lý giải phần nào thông tin về việc số điện thoại của hành khách có thể vẫn reo sau khi máy bay biến mất, theo quan sát của một số người. Tuy nhiên, các giới chức và điều tra độc lập đã bác bỏ nhiều chi tiết của kịch bản này, và không có bằng chứng xác thực cho thấy máy bay từng hạ cánh an toàn tại một căn cứ như vậy.

Blogger người Trung Quốc cho rằng đây là giả thuyết hợp lý nhất về sự biến mất của chiếc máy bay.

5. Hành động có chủ ý: nghi vấn về cơ trưởng

Một trong những kịch bản nhiều chuyên gia coi là thuyết phục nhất là hành động có chủ ý từ cơ trưởng. Các công tố viên và một số nhà phân tích đã đặt ra khả năng cơ trưởng Zaharie Ahmad Shah có dính líu vào việc điều hướng máy bay theo cách khiến nó bay vào vùng biển hẻo lánh. Báo cáo điều tra do một số cơ quan phê chuẩn từng nêu rằng ông dường như là người điều khiển máy bay “tới phút cuối cùng”.

Những người ủng hộ giả thuyết này đưa ra một số dẫn chứng ly kỳ, ví dụ như yêu cầu nhiên liệu đủ cho thời gian bay dài hơn hành trình ban đầu — điều khiến chiếc Boeing có thể tiếp tục trong thêm đôi giờ và tới các khu vực hẻo lánh ở Ấn Độ Dương. Tuy nhiên, dù có những chứng cứ gián tiếp, vẫn thiếu một chứng cứ dứt khoát để kết luận đây là kịch bản có thật.

Cơ trưởng Zaharie Ahmad Shad bị tình nghi là người đứng sau sự việc.

So sánh các giả thuyết: điểm mạnh, điểm yếu và mức độ hợp lý

Mỗi kịch bản nêu trên đều cố gắng giải thích các mảnh thông tin rời rạc: thời điểm mất liên lạc, quãng thời gian có thể bay thêm, chỉ vài mảnh vỡ trôi dạt vào bờ, cùng thực tế không tìm thấy một vùng rơi rõ ràng. Giả thuyết về sự cố buồng lái và kịch bản có chủ ý của cơ trưởng có tính nhất quán cao hơn với một số dữ kiện kỹ thuật, nhưng lại thiếu bằng chứng vật lý đủ mạnh để khép lại vụ việc. Các giả thuyết mang màu sắc huyền bí hoặc âm mưu thường hấp dẫn công chúng nhưng kém thuyết phục trong mắt điều tra viên vì thiếu kiểm chứng.

Điều còn lại là gì? Những khoảng trống thông tin

Dù chiến dịch tìm kiếm kéo dài, nhiều chi tiết then chốt vẫn chưa được làm rõ: vị trí chính xác nơi máy bay rơi (nếu rơi), diễn biến bên trong buồng lái trong phút cuối, và một chuỗi bằng chứng thuyết phục liên kết toàn bộ mảnh ghép thành một kịch bản duy nhất. Cho tới khi có thêm bằng chứng vật lý hoặc kết luận được công bố một cách rõ ràng, MH370 sẽ tiếp tục là chủ đề vừa đau lòng vừa kích thích trí tò mò toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp

MH370 mất tích khi nào và có bao nhiêu người trên khoang?

Máy bay rời Kuala Lumpur vào lúc 0h41 trên chuyến đi tới Bắc Kinh và chở 239 người. Liên lạc cuối cùng được ghi nhận khoảng 1h19 trước khi tín hiệu biến mất khỏi radar dân sự.

Có tìm thấy mảnh vỡ nào không?

Có một số mảnh vỡ được cho là thuộc về MH370 được tìm thấy sau đó, nhưng không đủ để xác định mọi chi tiết dẫn tới một kết luận chính thức cho toàn bộ sự việc.

Giả thuyết nào được các điều tra viên coi là hợp lý?

Một số chuyên gia cho rằng kịch bản hành động có chủ ý từ tổ lái hoặc sự cố trong buồng lái là những khả năng đáng cân nhắc. Một báo cáo điều tra năm 2019 của một số cơ quan nêu rằng cơ trưởng có thể là người điều khiển chiếc máy bay đến phút cuối cùng, nhưng vẫn chưa có bằng chứng thỏa đáng để khép lại vụ việc.

Kết luận

MH370 là một ví dụ điển hình về khi dữ kiện khoa học va chạm với sự đồn đoán công chúng. Các kịch bản đưa ra — từ sự cố kỹ thuật đến can thiệp chủ ý hay các giả thuyết huyền bí — đều cố gắng lắp ghép những mảnh thông tin còn sót. Tuy nhiên, cho đến khi xuất hiện thêm bằng chứng vật lý hoặc một báo cáo điều tra mang tính thuyết phục, mọi kết luận đều phải giữ thái độ thận trọng. Vấn đề không chỉ là tìm xác máy bay, mà còn là làm sáng tỏ những gì từng xảy ra trong khoang lái và trên hành trình ngắn ngủi đó.

Để mở rộng góc nhìn về những hiện tượng tự nhiên kỳ lạ, bạn có thể khám phá bài viết phân tích sâu về một địa danh rừng rậm với sinh vật và cây cối gây tò mò, thông qua liên kết Khám phá Thung Lũng Cây Vuông ở Panama và những bí ẩn liên quan giúp hiểu thêm cách thiên nhiên tạo ra những hình thái lạ lùng mà khoa học còn đang giải mã.

Nếu bạn quan tâm tới các câu chuyện lịch sử về những đô thị từng biến mất và những giả thuyết xung quanh chúng, bài viết dưới đây cung cấp cái nhìn kể chuyện và phân tích các bằng chứng còn sót: Những thành phố cổ đã biến mất và các bí ẩn lịch sử, phù hợp cho người muốn hiểu bối cảnh và hệ quả của các biến cố lịch sử.

Với những ai hứng thú về đồ vật cổ mang lời đồn và các vụ việc bí ẩn liên quan tới hiện vật, bạn sẽ thấy cuốn hút bởi bài viết kể lại câu chuyện về một chiếc gương bị gán cho nhiều lời đồn dữ dội: Khám phá bí ẩn chiếc gương Louis Alvarez 1743 và những cái chết bí ẩn, một góc nhìn về cách truyền thuyết và hiện thực giao thoa.