Khám Phá Âm Thanh Bí Ẩn Từ Hố Đen Vũ Trụ

Nhiều người cho rằng vũ trụ không phát ra âm thanh do sóng âm không thể truyền trong chân không. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy rằng chúng ta có thể “nghe” được âm thanh từ các hiện tượng thiên thể bằng nhiều phương pháp khác nhau.

Gần đây, NASA đã chia sẻ thông tin từ tài khoản Exoplanets, giới thiệu cách mà các nhà khoa học đã thu được âm thanh từ một hố đen.

Vào tháng 5, NASA đã phát hành một đoạn âm thanh dài 35 giây, ghi lại âm thanh của hố đen nằm giữa cụm thiên hà khổng lồ tại chòm sao Perseus, cách Trái đất khoảng 240 triệu năm ánh sáng.

Âm thanh này mang một giai điệu thấp âm kỳ lạ, gợi nhớ đến tiếng cửa kẽo kẹt khi mở ra và đóng lại.

Tuy thế, quan niệm trước đây rằng không thể có âm thanh trong không gian đã được làm rõ. Đài quan sát tia X Chandra của NASA đã ghi nhận sóng âm từ một hố đen dưới dạng dữ liệu thiên văn, sau đó chuyển đổi chúng thành âm thanh mà con người có thể nghe thấy.

Trên thực tế, dữ liệu này đã được thu thập từ 20 năm trước. Chúng là sóng áp suất, trải dài đến 30.000 năm ánh sáng và bao phủ cụm thiên hà Perseus, rộng khoảng 11 triệu năm ánh sáng. Đây chính là môi trường cho sóng âm có thể truyền đi.

“Trong 10 năm đầu làm việc, tôi chỉ tập trung vào hình ảnh từ dải ngân hà. Nhưng sau đó, tôi dần nhận ra rằng điều này không giúp ích cho những người không chuyên về vũ trụ hoặc có vấn đề về thị lực”, nhà khoa học Kimberly Arcand của NASA đã chia sẻ với NPR.

Vì vậy, bà đã thực hiện việc chuyển đổi sóng áp suất từ hố đen thành âm thanh có thể nghe được. Quy trình này được gọi là “âm thanh hóa” dữ liệu từ hố đen. Không chỉ riêng hố đen, Arcand còn thu thập âm thanh từ nhiều vật thể khác trong vũ trụ, mỗi loại đều mang một âm thanh đặc trưng riêng.

Chuyên gia NPR cho biết rằng qua “âm thanh hóa” dữ liệu thu thập, các nhà thiên văn học đã có thể tổng hợp sóng âm trong cụm thiên hà. Những âm thanh này nằm cách 57-58 quãng tám so với nốt đô giữa (C4). Do đó, để con người có thể nghe được những âm thanh này, Đài quan sát Chandra đã tăng âm lên 57-58 quãng tám, tức tăng tần số lên 4 tỷ lần so với giá trị ban đầu.

Đài quan sát tia X Chandra đã thu thập dữ liệu sóng âm từ hố đen từ năm 2003. (Ảnh: NASA).

Việc ghi lại và công bố âm thanh của hố đen nằm trong chòm sao Perseus là một trong những hoạt động nổi bật trong Tuần lễ Hố đen (Black Hole Week) năm 2022.

Ngoài ra, NASA cũng công bố âm thanh thu được từ quá trình chuyển đổi dữ liệu ánh sáng từ tia năng lượng phát ra từ hố đen ở thiên hà M87, cách Trái đất khoảng 53,5 triệu năm ánh sáng.

Một dự án “âm thanh hóa” khác cũng được thực hiện bởi Erin Kara, một nhà vật lý thiên văn tại Viện Công nghệ Massachusetts. Nhóm nghiên cứu của bà đã sử dụng tín hiệu từ các vụ nổ tia X để xây dựng bản đồ về môi trường xung quanh các hố đen, tương tự như cách mà loài dơi sử dụng âm thanh để săn mồi.